Karkonoskie ozdoby świąteczne na liście UNESCO

fot. visitczechrepublic.com

Tradycyjne wyrabianie ozdób świątecznych z dmuchanych szklanych perełek trafiło na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.  Cały obszar Sudetów słynie z produkcji szkła, jednak w tym wypadku chodzi o bardzo specyficzną produkcję, która zachowała się jedynie w Poniklé.

W miejscowości Poniklá w Czechach Północnych od średniowiecza produkowano płótno. Z biegiem czasu lokalne manufaktury zaczęły jednak specjalizować się w produkcji szklanych perełek, która przynosiła im znacznie większe zyski. Na początku XX wieku w Poniklé i okolicy z produkcji pereł i biżuterii utrzymywało się ponad 400 rodzin. Zręczny wytwórca kryształków był w stanie dziennie wyprodukować trzy i pół tysiąca perełek o różnych kształtach – od podłużnych i w kształcie gruszki, aż po okrągłe, małe i większe, z przezroczystego, kolorowego, gładkiego i karbowanego szkła. Dawniej perełki używano do wyrobu naszyjników, broszek i szpilek do kapeluszy, na kolczyki lub do ozdabiania strojów ludowych i kostiumów teatralnych. Dopiero w pierwszej połowie XX wieku większość produkcji przeorientowano na ozdoby bożonarodzeniowe.
Ozdoby z dmuchanych perełek zaczęto produkować na początku XX w. w okolicach Jablonca oraz w Karkonoszach. Choć okres największego rozwoju przypadł na lata 20.–30. ubiegłego wieku, to produkcję udało się utrzymać aż do dziś.
Zanim szklana perła trafi na ozdobę, musi przejść dość długą drogę – najpierw trzeba wydmuchać ją ze szklanej rurki, następnie posrebrzyć, zabarwić, pomalować i pociąć. Wszystkie kroki wykonywane są ręcznie. Dopiero wtedy perełka jest gotowa do nawleczenia na drut. Różnorodność wzorów jest ogromna. Na początku powstawały głównie ozdoby przypominające przedmioty dnia codziennego, środki lokomocji lub zwierzątka. Później doszły typowe motywy bożonarodzeniowe – gwiazdki, aniołki oraz czubki na choinkę.

źródło: Czech Tourism

 

W Sudetach Środkowych wieże rosną jedna za drugą

Wizualizacja wieży na Orlicy

Kończą się prace na kolejnych wieżach widokowych w ramach projektu „Polsko-Czeski szlak grzbietowy” (Polsko-Česká Hřebenovka). Stoją już nowe konstrukcje w okolicach Vysokiej Srbskiej (koło Hronova) i na Feistovym kopcu koło Olešnicy v Orlických horách. Z kolei miasto Duszniki – Zdrój przekazało szczyt Orlicy w ręce wykonawcy, który ma przywrócić wieżę na wierzchołku najwyższego szczytu polskiej części Gór Orlickich.

W ostatnich miesiącach stanęły inne wieże będące częścią programu – na Velkej Deštnej i Jagodnej. Trwa budowa na Kłodzkiej Górze. Wyjątkowe zagęszczenie będzie zwłaszcza w Górach Orlickich i okolicach, gdzie będzie w sumie 5 konstrukcji w zasięgu wzroku – (Anenský vrch, Velká Deštná, Orlica, Feistův kopec, Nový Hradek).  W sumie zrealizowanych ma być 10 wież, 3 po stronie czeskiej, 7 po polskiej. W większości tych miejsc wieże stały już w przeszłości.

  • Velká Deštná – Góry Orlickie
  • Feistův kopec – Pogórze Orlickie
  • Šibeník – Pogórze Orlickie
  • Vysoká Srbská – Broumovská vrchovina
  • Kłodzka Góra – Góry Bardzkie
  • Czerniec – Góry Bystrzyckie
  • Jagodna – Góry Bystrzyckie
  • Orlica- Góry Orlickie
  • Guzowata – Obniżenie Ścinawki (Radków)
  • Włodzicka Góra – Wzgórza Włodzickie

Pogrubiona czcionka to obiektu już gotowe.

Velká Deštná

Wizualizacja wieży na Kłodzkiej Górze

źródło euroregio glacensis